Posts

Showing posts from October, 2026

हिंदू वैश्विक चिंतनात 'शांतता '

Image
हिंदू चिंतन हे सर्वार्थाने वैश्विक चिंतन का आहे? हे अनेक प्रकाराने तपासता येते. यातील वेद, उपनिषदांतील ब्रम्हज्ञानापासून, तत्वज्ञानापर्यंत प्रत्येक वाक्य हे संपूर्ण चराचर सृष्टीतील एकात्मतेचे दर्शन घडवते. ज्ञानमार्गी हिंदू जीवन रचना सुध्दा तत्वज्ञानातील सर्वसमावेशकता सांगते. हिंदू समाजाचे वर्तन व आधुनिक काळातील भारताची संयमित युध्दे, हिंदू संस्कृतीचा विश्व संचार हे सर्व हिंदू चिंतन हे वैश्विक चिंतन आहे हे सहज पटवून देते. पण हिंदू या शब्दाला शांतता हा गुणवाचक शब्द फारसा जोडला जात नाही. अब्राहामिक पंथ प्रमुख शस्त्रसज्ज दाखवला जात नाही पण एकही हिंदू देव देवता शस्त्राविना नाही. म्हणूनच हिंदू या अंगानेसुध्दा वैश्विक चिंतन कसे आहे? हे बारकाईने समजून घेतले पाहिजे. यासाठी शांतता शब्दाच्या मर्यादांचाही विचार केला पाहिजे. मूळ शांतता शब्द हा संस्कृत मधून जशाच्या तशा आला आहे. व तो मानसिक स्थिती दर्शवितो. तो प्रामुख्याने वेगवेगळे तह, करार, भौतिक शांतता यासाठी वापरला जात नाही. या उलट पीस ( इं) हा शांततेच्या भौतिक प्रयत्नांसाठी वापरला जातो. म्हणून आधुनिक परिभाषेत शांतता शब्द हा भितीदायक शब्द बनला आहे...

हिंदू वैश्विक चिंतनाची जागतिक गरज

Image
हिंदू वैश्विक चिंतनाची जागतिक गरज  हिंदू वैश्विक चिंतनाची जागतिक गरज लक्षात येण्यासाठी स्मित माझारची कथा खूप महत्त्वाची आहे. त्याची म्हणजे स्मितची, , समयसूचकता सहनशीलता, पराक्रम, कर्तव्य बुध्दी हे सर्व महत्त्वाचे आहेच. पण हे गुण अनेक व्यक्तिंमध्ये सापडतील व त्याचा सन्मान केलाच पाहिजे. पण हिंदू चिंतनाची जागतिक गरज कशी जाणवते ते येथे जाणून घेऊ या.  युएईचे flydubai कंपनीचे विमान मुख्य वैमानिक स्मित माछार चालवत होता. विमान दुबईहून तेल आव्हिव्ह, इस्त्रायलला चालले होते. त्यामुळे स्वाभाविक इस्त्रायली प्रवासी अधिक होते. या विमानाचा सह वैमानिक, ज्याचे नाव उशिरा जाहीर झाले, हमाम अल हमामी हा ओमानी, येथे पंथ दिलाच पाहिजे, इस्लामी पंथ अनुयायी होता. वर आपण स्मितचा धर्म सांगितलेला नाही. या दु:खद घातपात प्रसंगात तेथे घडलेला प्रत्यक्ष प्रसंग अता पाहू यात. नमाजी हमाम हा अल्लाची, म्हणजे कोणताही देव असे नाही, प्रार्थना करण्यासाठी सिट सोडून गेला. देवाची प्रार्थना करत आहे म्हटल्यावर स्मितने त्याच्या वैयक्तिक प्रार्थनेचा सन्मान करण्यासाठी मागे पहात न बसता समोर पहात होता. त्यावेळी या नमाज...